Over 'De Unie'

  • Home
  • Over 'De Unie'
  • Geschiedenis

Geschiedenis Sociëteit "De Unie"

s gravelandseweg hilversum

de Vereniging Sociëteit ‘de Unie’ is een besloten vereniging. En in zekere zin een traditionele “Heerensociëteit”. 

Sociëteiten ontstonden in de Nederlanden uit verschillende oogmerken.  Zo was er de politieke sociëteit. Ontstaan in de achttiende eeuw met als achtergrond de polemische strijd tussen de Kezen of Oranjeklanten. De militaire Sociëteit waaronder ook gerekend dient te worden de Schutterijen, waarvan de oorsprong vaak tot in de vijftiende eeuw gelegd kan worden. Ten derde de Kunst sociëteiten, voor kunstenaars (schrijvers schilders beeldhouwers) waarbij vaak nog een link gelegd kon worden met rederijkerskamers uit de vijftiende en zestiende eeuw. Ook dient hierbij gedacht te worden aan de gilden die tijdens de Bataafse Republiek massaal het loodje gelegd hadden.

In de negentiende eeuw ontstond er naast bovengenoemde mogelijkheden (naar Engels model)  een echte gezelligheidsvereniging  waarin gezellig verkeer en soms zelfs sportactiviteiten het doel waren.  Bijna iedere stad of respectabel dorp had wel een Sociëteit.  Inderdaad een Herensociëteit, waar de heren de krant konden lezen, hun sigaren roken, met gelijken een gesprek hebben (denk wel, pas na de tweede wereldoorlog  kwam in Nederland een einde aan de standenmaatschappij) danwel  gezellig verkeren aan het biljart.

April 1867 kwamen enkele heren in Hilversum bijeen. Zij wensten een Sociëteit op te richten die eigenlijk al, De Club genoemd werd en bestond uit enkele reeds bestaande sociëteiten in Hilversum èn de Hilversumse Schutterij, tot dan nog een soort elitaire militaire gezelligheidsvereniging (hoewel de schutterij wel degelijk in actie geweest is tijdens de tiendaagse veldtocht). De Club vestigde zich eerst in een houten behuizing ’s Gravelandseweg/Melkpad en ging later verhuizen naar een gebouw naast de katholieke Sint Vitus. Inmiddels werd het zaak om de vereniging in te schrijven en vanaf 1 april 1889 werd door de koning Vereeniging Sociëteit ‘de Unie’, toestemming verleend als vereniging op te treden. Toen de Sint Vitus in 1891-1892 werd afgebroken en zeer vergroot, week ‘de Unie’uit naar een zaal van het in Hilversum bekende etablissement Hof van Holland. Begin twintigste eeuw ontstond er onenigheid met een nieuwe eigenaar. ‘de Unie’ keek rond naar een ander onderkomen en vond die in de voormalige woning van een geacht lid, Jhr Christiaan van Lennep. 

Aangekocht in 1905 en uitgebreid met een biljartzaal, grote zaal, tuinzaal en zelfs kegelbaan in 1906/1907, onder leiding van architect J.W. Hanrath, bleek het pand aan, nu de ’s Gravelandseweg 57, ideaal als sociëteitsgebouw met vreemd genoeg, voldoende activiteiten waar de dames van de herenleden zich volop in konden vinden, tot en met theedrinken in de tuin van de sociëteit toe. Er werd veel waarde gehecht aan amusement. Lezingen bals, diners, muziekavonden. Het gebouw werd uitgebreid met een serre en enkele gemaksruimten in de twintiger jaren. En hoewel inmiddels de tijd is voortgeschreden en er leden zijn die pakweg vijftig jaar geleden niet zouden zijn toegelaten, blijkt de gehechtheid aan dat amusement nog steeds van kracht. En dan is er nog de geborgenheid. Biljart, kegelen, bridgen en schaken binnen het tweede huis van de leden. Eigenlijk is er in het 125-jarig bestaan van ‘de Unie’ weinig essentieels veranderd. Slechts met een korte onderbreking tijdens de oorlog, waarbij het gebouw werd genaast door de Wehrmacht en feitelijk pas op 16 oktober 1948 weer officieel in handen van ‘de Unie’ kwam, maakt Sociëteit ‘de Unie’ al meer dan 110 jaar gebruik van haar fraaie pand.

bouwtekening de unie

Inlog leden